جاجرم

موقعيت جغرافيايي شهرستان *موقعيت جغرافيايي : شهرستان جاجرم در جنوب غربي استان خراسان شمالي واقع شده است. مساحت اين شهرستان 3641 كيلومترمترمربع و داراي 34781 نفر جمعيت مي‌باشد كه 14818 نفر جمعيت روستايي و 19969 نفر شهري مي‌باشند. شهرستان جاجرم براساس آخرين سرشماري عمومي نفوس و مسكن داراي 117پارچه روستا و آبادي مي‌باشد كه از اين تعداد 49 پارچه روستا داراي سكنه و 68 آبادي نيز خالي از سكنه مي‌باشند. اين شهرستان ازسه بخش مركزي ، سنخواست و شوقان تشكيل گرديده است. اين شهرستان از طرف شمال شرق به شهرستان بجنورد، از شمال به شهرستان مانه و سملقان، از غرب به شهرستان گرمه، از طرف جنوب و غرب به استان سمنان و شهرستان شاهرود، از شرق به شهرستان اسفراين و ازجنوب شرق به شهرستان جوين محدود مي شود. اين شهرستان به لحاظ موقعيت رياضي در 56 درجه و 12 دقيقه طول شرقي و 36 درجه و36 دقيقه شمالي قرار گرفته است. *تقسيمات سياسي: اين شهرستان داراي سه بخش مركزي به مركزيت شهر جاجرم، بخش جلگه شوقان به مركزيت شهر شوقان و بخش جلگه سنخواست به مركزيت شهر سنخواست مي باشد. جدول شماره 2 : تقسيمات سياسي شهرستان جاجرم نام بخش مركز بخش فاصله تا مركز شهرستان (كيلومتر) جمعيت مركز بخش سال تأسيس تعداد آبادي خا لي از سكنه داراي سكنه كل آباديها مركزي جاجرم 0 15501 1376 30 9 39 جلگه شوقان شوقان 9/82 2354 1377 10 24 34 جلگه سنخواست سنخواست 45 2114 1377 28 16 44 جمع 68 49 117 *ويژگيهاي طبيعي : توپوگرافي از مهمترين ارتفاعات اين شهرستان مي توان به كوههاي زير اشاره كرد : كوه سالوك با ارتفاع 2659 متر از رشته كوههاي آلاداغ كوه بهار با ارتفاع 2425 متر كوه اطاق گاهي با ارتفاع 1864 متر كوه خواجه با ارتفاع 1301 متر * آب و هوا : آب و هواي منطقه نيمه استپي ، گرم و خشك مي باشد . ميانگين بارش : 134 ميليمتر جهت باد غالب : از شمال غربي ميانگين دما : 5/16 درجه سانتيگراد متوسط سرعت باد : 5/8 متر بر ثانيه (30 كيلومتر بر ساعت ) ميانگين رطوبت : 50% حداقل دماي ثبت شده : 2/13- درجه حداكثر دماي ثبت شده : 4/41 درجه * منابع آب : مهمترين رودخانه هاي شهرستان عبارتند از رودخانه كال شور جاجرم : شاخه هاي اوليه اين رودخانه از ارتفاعات بينالود سرچشمه گرفته به طوري كه آبهاي منطقه نسبتا وسيعي از شمال غرب منطقه خراسان و مناطق شرقي سمنان جمع آوري و به كوير نمك مي رساند . اين سرشاخه ها به نامهاي كال شور و كال ولايت در جنوب شهر اسفراين به هم پيوسته و رودخانه كال شور جاجرم را به وجود مي آورند جهت مسير اين رودخانه شمال شرق – جنوب غرب بوده كه پس از وارد شدن به دشت جاجرم به سمت جنوب تغيير مسير داده و شاخه هاي مهمي مانند جوين ، كال شور شاهرود مي پيوندد و پس از آن وارد حاشيه شمالي دشت كوير گرديده و در ريگزارهاي آن فرو مي رود . اين رودخانه داراي جريان دائمي بوده و به صورت زهكشي آب زيرزميني، در فصول بدون بارندگي مي باشد كه به دليل غلظت زياد املاح قابل استفاده نيست . رودخانه فصلي دربند : اين رودخانه يكي از از شاخه هاي رودخانه كال شور جاجرم مي باشد و از دامنه‌هاي رشته كوههاي آلاداغ سرچشمه گرفته و در جهت شرق به غرب جريان پيدا مي كند و وارد دشت شوقان مي شود، اين دشت را مشروب نموده و به سمت جنوب تغيير مسير مي دهد و پس از عبور از دره دربند و روستاي دربند وارد اراضي روستاي اندوقان و در نهايت وارد رودخانه كال شور مي شود. *دشتها: از دشتهاي مهم شهرستان مي توان به موارد ذيل اشاره كرد : دشت جاجرم : يكي از دشتهاي ميان كوهي شهرستان بوده كه مهمترين سكونتگاه شهرستان در آن تكوين يافته است دشت شوقان : يكي از دشتهاي ميان كوهي بوده كه توسط كوههاي مرتفع آلاداغ محصور شده است دشت سنخواست : يكي از دشتهاي حاصلخيز بوده كه توسط مواد آبرفتي پوشيده شده است از تنگه هاي مهم اين شهرستان مي توان به تنگه دربند و تنگه گزي اشاره كرد .